Ca nhập lễ : Này hỡi dân Sion
G. Võ Tá Hoàng
Ca nhập lễ của Chúa
nhật II Mùa vọng gói gọn ý nghĩa của toàn bộ các bài đọc trong thánh lễ. Thiên
Chúa mời gọi dân tộc Israel chuẩn bị tâm hồn đón nhận Đấng Cứu Thế bằng cách: “lấp
mọi hố sâu, bạt mọi núi đồi; con đường cong queo hãy làm cho ngay thẳng, con
đường gồ ghề hãy san cho bằng. Và Ngài sẽ đến trong vinh hiển, mọi người sẽ
thấy vinh quang của Ngài. Ngài chính là người mục tử nhân lành, sẽ chăn dắt họ
như người mục tử dẫn dắt đoàn chiên của mình.
Bài Ca nhập lễ Populus
Sion của Chúa nhật thứ II Mùa vọng gồm hai phần : phần đầu trích từ Isaia 30,19.30, trong khi phần
sau lấy từ thánh vịnh 80,2
Điệu thức thứ VII
(angelico) đem lại cho đoạn nhạc đặc tính vui mừng, được báo trước qua những
nốt đầu tiên: Popolus sion, khởi đầu bằng
một quãng 5 từ Sol đến Re. Cung ngâm lên cao đến nốt Mi và tiếp tục với âm tiết
đáp lại ở nốt Rê. Thực tế nó họa lại âm thanh của kèn tromba (hay đúng hơn là
âm thanh của shofar[1]),
có chức năng loan báo cho dân biết tin vui, giống như tin vui chiến thắng sau
cuộc chiến; như tiếng chuông reo được lặp đi lặp lại nhiều lần giống hệt nhau trong
phần mở đầu ở các đoạn kế tiếp. Cụ thể trong từ auditam và in
laetitia luôn luôn theo một công thức Sol-(La-)Do-Re.
Có thể nói toàn bộ
giai điệu của bài ca này đã diễn tả được nội dung của bản văn.
Trong câu đầu tiên,
sau khi mở đầu bằng những nốt nhạc đầy trang trọng và vọng vang, cung ngâm đột
nhiên hạ xuống một quãng 5 ở ca từ ecce, gần
như để hãm bớt sự thôi thúc ban đầu để mang lại sự chắc chắn cho những điều sắp
được truyền đạt. Cung giọng sau đó lên cao trở lại và ở đó cho đến lúc bản văn
diễn tả hành động của Thiên Chúa (Dominus veniet -Thiên Chúa sẽ đến), và
sau đó hạ xuống một cách nhẹ nhàng đến chữ gentes
– muôn dân.
Câu thứ hai, liên quan
đến tiếng nói của Thiên Chúa, giai điệu lên cao chạm đến đỉnh của ca từ faciet,
ở đây các nốt nhạc dường như ám chỉ đến ánh chớp lóe trước sấm sét (trong kinh
thánh sấm sét thường tượng trưng cho tiếng nói của Thiên Chúa.)
Cuối cùng, ở câu thứ
ba, giai điệu lên cao vừa phải ở từ laetitia
để rồi xuống dần trở về giai kết chính như nốt nhạc ban đầu, trở lại trung
tâm là niềm vui của mọi tâm hồn (cordis vestri).
Populus Sion, ecce Dominus veniet ad salvandas gentes et auditam
faciet Dominus gloriam vocis suae in laetitia cordis vestri.
- Qui regis Israël, intende qui deducis velut ovem Joseph.
Tạm dịch :
Này hỡi dân Sion, này
đây Thiên Chúa sắp đến cứu độ muôn dân, và Ngài sẽ cho nghe tiếng oai nghiêm
của Ngài, trong niềm vui tâm hồn của các ngươi.
Ngài là đấng chăn giữ
nhà Israel, xin hãy lắng nghe. Ngài là đấng dẫn đưa nhà Giuse như người mục tử.
http://lasacramusica.blogspot.com/2014/12/populus-sion-introito-gregoriano.html
[1] Shofar,
loại kèn làm bằng sừng thường được sử dụng trong các ngày lễ Rosh HaShana và
Yom Kippur, cũng như trong các buổi cầu nguyện khác trong năm của người Do
thái.